Veel Nederlanders in de grensstreek weten het niet: bij de Duitse gemeenteraadsverkiezingen (Kommunalwahl) op zondag 13 september 2026 heeft u gewoon stemrecht. Hier het belangrijkste op een rij.
Wie mag stemmen?
U bent stemgerechtigd als u
- de nationaliteit van een EU-lidstaat bezit – dus ook de Nederlandse,
- op de verkiezingsdag ten minste 16 jaar oud bent (geboren uiterlijk op 13 september 2010),
- sinds ten minste drie maanden in het kiesgebied woont – de peildatum is 13 juni 2026,
- en niet bij rechterlijke uitspraak van het kiesrecht bent uitgesloten.
Belangrijk: u hoeft niets aan te vragen. Wie bij de dienst Einwohnermeldeamt staat ingeschreven, wordt automatisch in het kiezersregister opgenomen. En: het gemeentelijk kiesrecht maakt deel uit van het burgerschap van de Unie – dit heeft geen invloed op uw Nederlandse nationaliteit.
U mag zich trouwens ook zélf kandidaat stellen.
De oproepkaart komt vanzelf
De komende weken – uiterlijk op 23 augustus 2026 – valt de Wahlbenachrichtigung bij u in de bus. Daarop staat voor welke verkiezingen u stemgerechtigd bent, waar uw stemlokaal is en hoe laat het open is.
Op de kaart staat ook het aanvraagformulier voor het stemmen per post (Briefwahl). Bent u op 13 september verhinderd, dan kunt u zo vanuit huis stemmen.
Heeft u eind augustus nog niets ontvangen en denkt u dat u wel stemrecht heeft? Neem dan contact op met het Wahlamt van uw stad, gemeente of Samtgemeinde.
Waarover stemt u?
Op 13 september krijgt u meerdere stembiljetten:
- de gemeenteraad (Stadt- of Gemeinderat)
- de Samtgemeinderat, overal waar een Samtgemeinde bestaat
- de Kreistag, het parlement van de Landkreis
- de Landrat – rechtstreekse verkiezing
- de burgemeester – rechtstreekse verkiezing, overal waar dat ambt op de agenda staat (in de Grafschaft Bentheim in alle gemeenten behalve Schüttorf)
Als bij de rechtstreekse verkiezingen (burgemeester en Landrat) niemand de absolute meerderheid behaalt, volgt op 27 september 2026 een tweede verkiezingsronde.
Wat is anders dan bij de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland?
In maart stemde Nederland nog voor de gemeenteraden. Een paar dingen gaan in Duitsland duidelijk anders:
- Drie stemmen in plaats van één. Voor de gemeenteraad, de Samtgemeinderat en de Kreistag heeft u per stembiljet drie stemmen. U mag alle drie op één kandidaat zetten (kumuleren) of ze verdelen over kandidaten van verschillende lijsten (panascheren).
- De burgemeester wordt gekozen, niet benoemd. Geen kroonbenoeming: hier bepalen de kiezers rechtstreeks wie burgemeester en Landrat wordt.
- Het regionale niveau staat wél voor u open. Voor de Provinciale Staten mogen alleen Nederlanders stemmen. Bij de Kreistag telt uw stem gewoon mee.
- De Samtgemeinde bestaat in Nederland niet – een extra bestuurslaag tussen gemeente en Landkreis, met een eigen rechtstreeks gekozen raad.
- Vanaf 16 in plaats van 18. In Nedersaksen mogen zestienjarigen bij lokale verkiezingen stemmen.
- Vijf jaar in plaats van vier. De nieuwe zittingsperiode loopt van november 2026 tot oktober 2031.
- Zondag in plaats van woensdag, van 8 tot 18 uur.
- Een vast stemlokaal. Anders dan met de stempas kunt u niet in een willekeurig stembureau in uw gemeente terecht – het stemlokaal op uw oproepkaart geldt.
- Geen volmacht, wel stemmen per post. Iemand anders voor u laten stemmen kan hier niet. Bent u verhinderd, dan stemt u per brief.
Kortom: uw stem telt hier zelfs meerdere keren, en ze gaat over wat er direct bij u om de hoek gebeurt.
Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Bindende informatie krijgt u bij het Wahlamt van uw gemeente.
En op wie stemt u dan?
Een eerlijk woord tot slot: dit bericht komt van de FDP, en natuurlijk hopen wij op uw stem.
De FDP is de liberale partij van Duitsland. In het Europees Parlement zit zij in dezelfde fractie als VVD en D66 – Renew Europe – en in dezelfde Europese partijfamilie, ALDE. Wat in Nederland over twee partijen verdeeld is, zit bij ons dus in één partij bij elkaar: de economische lijn die u van de VVD kent – ruimte voor ondernemers, lagere lasten, minder regeldruk – én de thema’s waar D66 sterk op inzet: goed onderwijs, digitalisering, burgerlijke vrijheden en een open houding tegenover Europa.
Juist in de grensstreek merkt u waar dat verschil maakt. Wij zetten ons in voor een gemeente die grensoverschrijdend meedenkt in plaats van bij de grens te stoppen, voor minder papierwerk voor grenspendelaars en ondernemers, en voor een bestuur dat digitaal bereikbaar is – ook als u het Duitse formulierenwezen nog niet op uw duimpje kent.
Op 13 september heeft u per stembiljet drie stemmen. Wij zouden ons daar graag mee bewijzen – en u mag ons gerust gewoon in het Nederlands aanspreken. Twee van onze kandidaten kennen Nederland namelijk van binnenuit:
Christian Rademaker heeft Nederlandse grootouders. Heeft technische informatica en bestuurskunde in Nederland gestudeerd en heeft er acht jaar gewoond en gewerkt. Het Nederlandse bestuur kent hij dus niet uit een boekje, maar uit eigen ervaring, inclusief de dingen die daar beter geregeld zijn dan hier.
Daniel Ellerkamp is opgegroeid op nog geen kilometer van de grens bij Enschede en kreeg al op school Nederlandse les. Voor hem is de grens nooit een scheidslijn geweest, maar gewoon de straat verderop. Hij heeft acht jaar in Nederland gewerkt en weet uit de praktijk waar het aan beide kanten van de grens schuurt.
Heeft u een vraag over de verkiezing, over uw stembiljet of over iets heel anders in de gemeente? Spreek ons aan of stuur ons een bericht – in het Nederlands of in het Duits, net wat u prettiger vindt.
Op 13 september heeft u per stembiljet drie stemmen. Wij zouden ons daar graag mee bewijzen.
Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Bindende informatie krijgt u bij uw gemeente.
